INTEGRACJA I ARCHITEKTURY SYSTEMÓW INFORMACYJNYCH PRZEDSIĘBIORSTW RED. KASPRZAK T. Księgarnia

Wstęp

W latach dziewięćdziesiątych zdecydowanie zmieni} się pogląd na rolę i miejsce informatyki w przedsiębiorstwie: informacja nabiera znaczenia strategicznego, stanowi zasób, którym trzeba zarządzać, podobnie jak pracą czy kapitałem. Nie można jej traktować wyłącznie jako przedmiotu, podlegającego obróbce komputerowej, i cały problem sprowadzać do jej przetwarzania.

Polskie przedsiębiorstwa okresu transformacji ustrojowej, budując struktury orientacji strategicznej, obejmują swym potencjalnym działaniem także obszar technologii informatycznych i systemów informacyjnych. Na stały rozwój orientacji strategicznej, obejmującej domenę informacji organizacji gospodarczej, oddziaływać będzie rosnący nacisk konkurencji i pełnego włączenia w orbitę gospodarki europejskiej. Przedsiębiorstwa nie są bezbronne, mogą bowiem korzystać z doświadczeń i teorii krajów zaawansowanych w tworzeniu techniki i biznesowym zastosowaniu systemów informatycznych. Naszym zdaniem, zarówno dynamika technik informatycznych, jak i zarządzania strategicznego współczesnego świata informacyjnego wymaga skrócenia czasu dojścia do zadowalającego stanu konkurencyjności.

Tom Integracja i architektury systemów informacyjnych przedsiębiorstw traktujemy jako ofertę teoretyczną, tworzącą pewien zarys działań strategicznych firm w zakresie informatyki. Tematyka integracji systemów informacyjnych i narzędzia służącego tej integracji: architektur systemów, jak wynika z ewolucji zarządzania systemami informatycznymi, stanowi centralny problem. Jest to zrozumiałe w świetle wymagań stawianych dziś systemom informacyjnym. Informacje muszą być dostępne w tym miejscu firmy, w którym są potrzebne, w odpowiednim zakresie i powinny odzwierciedlać aktualny stan rzeczy. Tego rodzaju rozproszenie i rozpowszechnienie danych zakłada jednakże, że stosowane w organizacji systemy informatyczne, budowane w postaci "wysp informacyjnych" w izolacji od siebie, muszą wzajemnie się komunikować, wymieniać informacjami i współpracować.

Wyzwanie integracyjne tworzy zarazem bazę dla działań strategicznych, skierowanych na rynek, na zaspokojenie potrzeb klientów, na polepszenie pozycji konkurencyjnej. Do wewnętrznych korzyści firmy, wynikających z integracji, należy zaliczyć wyższą jakość komunikacji wewnętrznej, wyższą elastyczność w przestawianiu programów produkcyjnych i dostosowaniu do życzeń odbiorcy.

Integracja systemów informacyjnych jest stanem docelowym, w różnym stopniu już osiągniętym w krajach zachodnich. Obserwuje się, zresztą w pełni zrozumiale, wywołane tempem rozwoju technik informatycznych, spojrzenie czysto techniczne na systemy. W systemie zintegrowanym mamy do czynienia ze wzajemnymi oddziaływaniami pojedynczych systemów (podsystemów), zachowującymi się jak pewna regulowana i sterowana całość. W systemie zintegrowanym zmiana jednego z jego komponentów wpływa na zmiany w całym systemie.

W prezentowanym czytelnikowi tomie opisujemy kierunki integracji systemów informacyjnych na tle ewolucji zarządzania systemami oraz ich miejsce w zarządzaniu strategicznym przedsiębiorstw. Koncepcji zewnętrznej integracji informacyjnej, szczególnie systemom informacyjnym w środowisku wirtualnym poświęciliśmy odrębny tom: Procesy i systemy informacyjne w środowisku wirtualnym pod redakcją J. Oleńskiego, wydany w 1999 roku w tej samej serii Studia informatyki gospodarczej.

Logikę tematów podjętych w pracy oraz wzajemne związki między nimi pokazujemy na schemacie na następnej stronie.

Poszczególne rozdziały umieściliśmy w trzech blokach tematycznych: wprowadzeniu do strategii integracji systemów informacyjnych, zintegrowanych systemach informacyjnych i równoległym do ostatniego - bloku technik integracji systemów informacyjnych.

W bloku pierwszym Tadeusz Kasprzak (rozdział I), zajmuje się rolą technologii informatycznych w zarządzaniu strategicznym, możliwymi korzyściami z zastosowań systemów i szkicuje najtrudniejszy problem: powiązania myślenia technicznie zorientowanego z podejściem biznesowym. Integracja wewnętrzna i zewnętrzna stanowi fazę w ewolucji systemów. Przedstawia alternatywne koncepcje integracji informacji, korzystając z najnowszych osiągnięć w tym zakresie. Tadeusz Kasprzak, akcentujący strategie i polityki inwestowania, wprowadza do problematyki integracji wewnętrznej. Jej pełną teorię przedstawia Mirosława Lasek w rozdziale II: Integracja w przetwarzaniu informacji gospodarczych. Uzasadnia w nim konieczność modelowania przetwarzania informacji, traktując modelowanie jako podstawę systemów zintegrowanych. Omawia także platformy integracji.

Blok drugi stanowi rozwinięcie idei integracji wewnętrznej na dwóch obszarach: integracji informacji systemów wytwarzania CIM oraz integracji systemów informacyjnych zarządzania SIZ.

Integrację w sferze produkcji, słynny system docelowy CIM (Computer Integrated Manufacturing) omawia w podrozdziałach drugim i trzecim rozdziału pierwszego Tadeusz Kasprzak. Przedstawia różne wersje systemu CIM, wychodząc z założenia, że inwestycja w CIM nie musi być aktem jednorazowym, lecz etapowym. Podejmuje problem polityki inwestowania w CIM, analizuje różne strategie konkurencyjnego systemu CIM i kończy analizę omówieniem polityki przestawienia strategii z kosztowej na strategię dyferencjacji, odpowiednią dla firm okresu transformacji.

CIM nie jest w Polsce rozpowszechniony, natomiast dużym popytem cieszy się skromniejszy system: zintegrowanej informacji wytwarzania MRP II (Material Reso-urce Planning), opisany w rozdziale czwartym przez Tomasza Parysa. Przedstawiono istotę systemu oraz jego ewolucję w kierunku systemu obejmującego informację o kapitale firmy: ERP (Enterpńse Resouce Planning).

W rozdziale trzecim Witold Chmielarz podjął się zadania prezentacji rozwoju integracji systemów informacyjnych zarządzania. Przedstawia go patrząc przez pryzmat typologii systemów informacyjnych SIZ. W podsumowaniu czytelnik otrzymuje wskazówki służące lepszej orientacji w wyborze systemów informatycznych zarządzania SIZ. To nowy podział SIZ, przeprowadzony ze względu na zmiany zachodzące w kompozycji systemów, zmiany w architekturze SIZ.

Do bloku narzędziowego zaliczyliśmy dwa rozdziały: Mirosławy Lasek, Modele referencyjne struktur procesowych przedsiębiorstw oraz Renaty Gabryelczyk i Mirosławy Lasek, Architektury zintegrowanych systemów informacyjnych przedsiębiorstw.

Oba rozdziały są ściśle ze sobą powiązane: modele referencyjne to narzędzie ułatwiające spojrzenie całościowe przez pryzmat procesów. Firmy przekraczają bariery funkcjonalne wkraczając w świat procesów. Modele referencyjne, przede wszystkim ARIS o zasięgu światowym oraz nie mniej znane SAP R/3, są wykorzystywane dla potrzeb integracji ogólnej i dla Business Process Reengineering.

W ostatnim rozdziale, Architektury zintegrowanych systemów informacyjnych przedsiębiorstw, Renata Gabryelczyk i Mirosława Lasek przedstawiają przykładowe rozwiązania architektur referencyjnych, takich jak CIMOSA, GRAI/GIM, PERA, GERAM, SOM, IFIP, ARIS. Autorki akcentują reguły stosowane w ramach architektur referencyjnych, dające w efekcie integrację sfery biznesowej i sfery technologii informatycznych.

Problematyce dwóch ostatnich rozdziałów towarzyszą dwa tomy wydane w tej samej serii Studiów informatyki gospodarczej, opracowane i sfinansowane w ramach projektu KBN: Architektury zintegrowanych systemów informacyjnych organizacji gospodarczych (projekt badawczy nr 1H02D00712, kierownik projektu: prof. dr hab. Tadeusz Kasprzak):

• Renata Gabryelczyk, Reengineering. Restrukturyzacja procesowa przedsiębiorstwa. Koncepcja. Metody. Modele, 1999, oraz

• praca Renaty Gabryelczyk i Mirosławy Lasek o charakterze praktycznego podręcznika analizy i modelowania procesów biznesowych i procesów gospodarczych przedsiębiorstwa: Modelowanie procesów gospodarczych za pomocą ARIS-Toolset, 1998.

262 strony, miękka oprawa

Księgarnia nie działa. Nie odpowiadamy na pytania i nie realizujemy zamówien. Do odwolania !.