Książka wyjaśnia podstawowe prawa statystyki na przykładach
przyrodniczych, w sposób zrozumiały dla biologa, szczególnie ekologa, a także rolnika
czy lekarza.
Może także ułatwić adeptom leśnictwa, psychologii i socjologii zrozumienie zasad
statystyki. Autor założył, że czytelnik słabo zna matematykę i nie lubi jej, ale
równocześnie chce wiedzieć, o co w statystyce chodzi, aby jej metod nie stosować
błędnie. Jest to ważne szczególnie obecnie, gdy dostępność i prostota stosowania
różnych programów komputerowych może łatwo prowadzić do wyboru metod statystycznych
nie odpowiadających posiadanemu zbiorowi danych empirycznych i nie pasujących do
rozważanego problemu.
Publikacja ta, pomyślana jako podręcznik akademicki dla studentów biologii, może
także służyć do samodzielnego studiowania. Z tego względu uzupełniono ją
ćwiczeniami, do których wykonania wystarczy prosty kalkulator, a których poprawne
rozwiązanie upewnia czytelnika, że zrozumiał dany rozdział. W tym także celu w
książce podano rozwiązania ćwiczeń i uzupełniono ją podstawowymi tablicami
statystycznymi.
W podręczniku podstawy teorii wyłożono w sposób możliwie najprostszy i
opisano najczęściej stosowane metody statystyczne, z podaniem ich możliwości i
ograniczeń, tak aby czytelnik zdobył umiejętność dobrania odpowiedniego testu
statystycznego do danych, którymi dysponuje, i problemu, który chce rozwiązać.
Omówiono też pokrótce podstawy doświadczalnictwa rolniczego. Książka powinna
zachęcić czytelnika do studiowania bardziej zaawansowanych podręczników statystyki i
studiowanie to ułatwić.
W obecnym, czwartym już wydaniu, rozszerzono opis analizy wariancji i dodano analizę
kowariancji, zachowując przy tym elementarny charakter podręcznika. Czytelnikom, którzy
coraz częściej posługują się statystycznymi programami komputerowymi, ta publikacja
pomoże zrozumieć, o co chodzi w obliczeniach wykonywanych za pomocą komputera, co wolno
tam robić, a czego nie należy.
Dodatkowe ćwiczenia, ewentualne uzupełnienia tej książki oraz kontakt z jej autorem
znajdują się na stronie: http://www.eko.uj.edu.pl/lomnicki/statystyka
Adam Łomnicki
Urodzony w 1935 roku. Po ukończeniu studiów biologicznych w 1958 roku pracował w
Tatrzańskim Parku Narodowym, w Zakładzie Ochrony Przyrody PAN, a od roku 1978 w
Uniwersytecie Jagiellońskim. Od 1981 roku profesor. W latach 1981–1988 dyrektor
Instytutu Biologii Środowiskowej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 1991 roku członek
PAN, od 1993 roku członek PAU, a od 1998 roku członek Academia Europea. Obecnie profesor
emerytowany w Instytucie Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Pisał prace głównie z ekologii populacji oraz z biologii ewolucyjnej i teoretycznej.
Autor monografii Population Ecology of Individuals wydanej w roku 1988 przez
Princeton University Press.
1. Wstęp
1.1. Do czego jest potrzebna statystyka?
1.2. Próba i populacja generalna, statystyka elementarna i statystyka matematyczna
1.3. Po co jeszcze jeden podręcznik statystyki?
2. Statystyka elementarna: pomiary w biologii
2.1. Skala nominalna, porządkowa i interwałowa
2.2. Procenty, proporcje, stosunki
2.3. Dokładność pomiarów i zaokrąglanie liczb
2.4. Graficzne przedstawienie danych i rozkłady frekwencji
2.5. Kodowanie i transformacja danych
Ćwiczenia
3. Statystyka elementarna: miary tendencji centralnej i rozproszenia
3.1. Średnia arytmetyczna, ważona, geometryczna i harmoniczna
3.2. Mediana i wartość modalna
3.3. Wariancja i odchylenie standardowe
3.4. Estymatory obciążone i nieobciążone
3.5. Współczynnik zmienności
Ćwiczenia
4. Wprowadzenie do statystyki matematycznej: rachunek prawdopodobieństwa i
testowanie hipotez
4.1. Rachunek prawdopodobieństwa, dodawanie prawdopodobieństw zdarzeń wykluczających
się
4.2. Mnożenie prawdopodobieństw zdarzeń niezależnych
4.3. Rozkład dwumianowy
4.4. Testowanie hipotez
4.5.Test znaków
Ćwiczenia
5. Rozkład normalny i test dla proporcji
5.1. Średnia i wariancja dla proporcji
5.2. Rozkład normalny
5.3. Standaryzacja pomiarów
5.4. Praktyczne posługiwanie się rozkładem normalnym
5.5. Test dla proporcji
5.6. Analiza mocy testu statystycznego
Ćwiczenia
6. Rozkład średnich z prób i przedziały ufności
6.1. Rozkład średnich z prób i błąd standardowy
6.2. Przedziały ufności dla średniej z dużej próby
6.3. Rozkład
6.4. Przedziały ufności dla średniej
Ćwiczenia
7. Różnice między średnimi
7.1. Planowanie doświadczeń: zabieg i jego kontrola
7.2. Test różnicy między średnimi dla par wiązanych
7.3. Test różnic między średnimi
7.4. Różnice w mocy testów statystycznych
Ćwiczenia
8. Zastosowanie liczb losowych i wybór próby na powierzchni
8.1. Liczby losowe
8.2. Losowanie prób na powierzchni
8.3. Próby systematyczne
Ćwiczenia
9. Testy nieparametryczne dla różnic między dwoma próbami
9.1. Wstęp
9.2. Test Wilcoxona dla par wiązanych
9.3. Test serii Walda-Wolfowitza
9.4. Test (Manna-Whitneya)
9.5. Test Kołmogorowa-Smirnowa
Ćwiczenia
10. Analiza wariancji: wprowadzenie
10.1. Wariancja wewnątrz grup i między grupami
10.2. Rozkład F
10.3. Sumy kwadratów odchyleń
10.4. Dwa modele
10.5. Założenia analizy wariancji
Ćwiczenia
11. Analiza wariancji: klasyfikacja prosta i dwukierunkowa
11.1. Klasyfikacja prosta
11.2. Porównania zaplanowane: kontrasty
11.3. Test a posteriori
11.4. Nieparametryczna alternatywa klasyfikacji prostej
11.5. Klasyfikacja dwukierunkowa
11.6. Interakcja i zagadnienia z nią związane
11.7. Ortogonalność i jej brak: niejednakowe liczebności w grupach i brak niektórych
grup
11.8. Określenie składnika błędu w analizie wariancji przy klasyfikacji dwukierunkowej
z powtórzeniami
11.9. Klasyfikacja dwukierunkowa bez powtórzeń
11.10. Hierarchiczna analiza wariancji
Ćwiczenia
12. Doświadczalnictwo rolnicze
12.1. Proste doświadczenie systematyczne
12.2. Proste doświadczenie losowe
12.3. Bloki losowe
12.4. Inne plany eksperymentów
Ćwiczenia
13. Analiza frekwencji
13.1. Test zgodności
13.2. Założenia i ograniczenia testu chi kwadrat
13.3. Porównanie szeregu rozdzielczego z rozkładem normalnym
13.4. Zastosowanie testu chi kwadrat do badania związku między dwoma skalami nominalnymi
Ćwiczenia
14. Korelacja i regresja
14.1. Szereg dwucechowy
14.2. Dwa modele szeregu dwucechowego
14.3. Dopasowanie linii prostej do danych empirycznych: regresja i oś główna
zredukowana
14.4. Obliczenia współczynników regresji, osi głównej zredukowanej i korelacji
14.5. Statystyczna istotność regresji i korelacji
14.6. Opracowanie statystyczne szeregu dwucechowego w dwóch różnych modelach
14.7. Nieliniowość związku i transformacje szeregu dwucechowego
14.8. Nieparametryczna alternatywa współczynnika korelacji
14.9. Inne techniki statystyczne związane z analizą szeregów wielocechowych
Ćwiczenia
15. Analiza kowariancji
15.1. Wstępne uwagi i obliczenia
15.2. Analiza zmienności między grupami
15.3. Test jednorodności nachyleń prostych regresji między grupami
16. Wielokrotne porównania i ich testy
Piśmiennictwo zalecane i wspomniane w tekście
Rozwiązanie ćwiczeń
Tablice statystyczne
Skorowidz
288 stron, oprawa miękka
Księgarnia nie działa. Nie odpowiadamy na pytania i nie realizujemy zamówien. Do odwolania !.