DOŚWIADCZENIE RELIGIJNE ELEMENTY ANALIZY INTERDYSCYPLINARNEJ MACHOŃ H. Księgarnia

Doświadczenie religijne

Elementy analizy interdyscyplinarnej

Czym jest doświadczenie religijne?

Na czym polega jego „inność” w porównaniu na przykład z doświadczeniami estetycznymi, erotycznymi czy też przeżyciami w otoczeniu przyrody?

Czy doświadczenie religijne charakteryzują specyficzne emocje, czyli takie, które pojawiają się wyłącznie w odniesieniu do Boga/bóstwa?

Czy (jedynie?) pozytywne skutki pozwalają odróżnić autentyczne (prawdziwe) doświadczenia religijne od rzekomych (fałszywych) doświadczeń religijnych?

Książka stanowi próbę uchwycenia i adekwatnego opisu rdzenia doświadczenia religijnego przez posłużenie się odmiennymi perspektywami badawczymi filozofii, psychologii, religioznawstwa i zastosowanie ich do analizy tekstów tak różnych klasyków teorii religii, jak F.D.E. Schleiermacher, W. James, R. Otto czy twórca psychologii analitycznej C.G. Jung.

„Do zalet pracy należy najpierw zaliczyć sięgnięcie przez Autora do dzieł ważnych dla teorii religii i cenionych myślicieli. To właśnie ich ujęcia, które nie zawsze są u nas szerzej znane, są w rozprawie tej nie tylko prezentowane, ale i poddawane krytyce i dyskusji. Warto wspomnieć, że tytułowe zagadnienie pracy Machoń wydobywa nieraz spod innych warstw analizowanych pism, odkrywając jego znaczenie i ukryty niejednokrotnie sens. Przykładem mogą być Mowy o religii F. Schleiermachera, w których często nie wprost jest mowa o doświadczeniu religijnym. (…) Autor traktuje przy tym twórczo przedmiot badań: wychodzi od tekstów klasyków, wskazując na trwałe rysy doświadczenia religijnego, by następnie w oparciu o nie sformułować tezy dotyczące jego obecnych form a nawet wariantów. (…) Książka może liczyć na szerokie grono odbiorców: od studentów psychologii, filozofii i religioznawstwa, po teologów i osoby głębiej zainteresowane współczesną duchowością oraz przykuwającym uwagę zagadnieniem doświadczenia religijnego. Wśród czytelników znajdą się z pewnością zarówno specjaliści tematyki, jak i osoby rozpoczynające dopiero przygodę z naukową refleksją o religii. Ci, którzy sięgną po recenzowaną tu pozycję odniosą z niej niewątpliwe korzyści, gdyż praca ta nie tylko zaznajamia z meandrami tematyki doświadczenia religijnego, ale nadto czyni to zrozumiale i przekonująco szkicuje ważne, dyskutowane i sporne kwestie w jej obrębie”.

Prof. dr hab. Marek Szulakiewicz,

Skróty 9
Wprowadzenie                        . 11

Rozdział I. Friedrich D.E. Schleiermacher: Doświadczenie religijne istotą religii wewnętrznej?        17
Wstęp                             . 17
1. Elementy biografii i teorii                   . 18
2. Istotą religii „nie jest ani myślenie, ani działanie, lecz ogląd i uczucie”                          . 21
3. Ku religii wewnętrznej – doświadczenie religijne         . 27
3.1. Pobożność, nastrojenie religijne, fantazja           30
3.2. Pamięć, natura, doktryny religijne              32
4. Dyskusja                           35

Rozdział II. William James: Doświadczenie religijne silną emocją?                      39
Wstęp                             . 39
1. Metoda badawcza                       40
2. Charakterystyczne cechy doświadczenia religijnego        . 44
2.1. Prywatność                       . 44
2.2. Bezpośredniość                      45
2.3. Uroczystość                       . 47
2.4. Powaga                         . 47
2.5. Silna emocjonalność                   . 48
2.5.1. Teoria emocji Jamesa-Langego            49
2.5.2. Doświadczenie religijne silnym przeżyciem emocjonalnym                   51
3. Dyskusja                           55

Rozdział III. Rudolf Otto: Doświadczenie religijne przeżyciem harmonii kontrastu tajemnicy budzącej grozę i fascynującej?          . 63
1. Doświadczenie religijne a (brakująca) definicja religii       . 63
2. „Doświadczenie” a „przeżycie”                 . 66
3. Tekst w kontekście życia                    . 68
4. Religia w jej części irracjonalnej i racjonalnej           . 72
5. Uczucia religijne                       . 76
6. Numinosum jako harmonia kontrastu mysterium tremendum et fascinans                           79
7. „Świętość” jako harmonia elementów irracjonalnych i racjonalnych                        . 83
8. Dyskusja                           84
9. Podsumowanie                        93

Rozdział IV. Carl Gustav Jung: Doświadczenie religijne zakorzenione w nieświadomości zbiorowej?   . 95
Wstęp                             . 95
1. Związki dzieła z życiem                    . 96
2. Psychologia analityczna – przeciwieństwo „psychologii bez duszy”                            103
3. Religia jako relacja                      . 105
3.1. Temat religii i chrześcijaństwa w twórczości Carla Gustava Junga                          . 105
3.2. Dominująca, wewnętrzna i nieświadoma natura religii     107
4. Doświadczenie religijne istotą religii               110
4.1. Bezpośredniość, gwałtowność, charakter absolutny      . 111
4.2. Uzdrawiające skutki działania archetypów          . 116
4.3. Doświadczenie religijne w wyznaniach, dogmatach i praktykach religijnych                  . 121
5. Dyskusja                           126

Rozdział V. Ignacy Loyola: Doświadczenie religijne w Ćwiczeniach duchowych?            . 135
1. Iñigo i jego Ćwiczenia duchowe                 . 135
2. Doświadczenie religijne w ramach metody            . 143
2.1. Termin w tekście                     . 143
2.2. Doświadczenie religijne w procesie ćwiczeń         . 145
2.2.1. Doświadczenie w modlitwie             . 146
2.2.2. Powtórzenia kontemplacji i zastosowanie zmysłów   . 150
2.2.3. Różnorodność doświadczeń w zróżnicowaniu metody                      . 154
2.2.4. Dramatyczność, emocjonalność, pocieszenie i strapienie duchowe                . 157
2.2.5. Doświadczenie w rozeznawaniu duchów        165
3. W służbie decyzji                       171
3.1. Udzielający ćwiczeń jako świadek              171
3.2. Od doświadczenia do świadczenia o Bogu          . 174
4. Dyskusja                           178

Rozdział VI. Przeżycie sportowe rodzajem doświadczenia religijnego?                    183
Wstęp                             . 183
1. Filozofia sportu: historia i współczesność             184
2. Przeżycie sportowe jako wartość                 187
2.1. Intensywność, niepowtarzalność, poznanie          188
2.2. Charakter społeczny, ludyczny, identyfikacyjny        . 190
2.3. Elitaryzm, egalitaryzm, estetyka               194
3. Przeżycie sportowe a doświadczenie religijne           . 196
3.1. Silna emocjonalność, wiara, rytuały             198
3.2. Uroczystość, uwielbienie, poświęcenie            200
4. Podsumowanie                        202

Zakończenie                          205
Wykaz literatury                        215
Indeks osób                          227
Indeks rzeczy                         . 229
Zusammenfassung
Religiöse Erfahrung. Komponenten einer interdisziplinären Analyse                235

236 stron, Format: 15.0x21.0cm, oprawa miękka

Księgarnia nie działa. Nie odpowiadamy na pytania i nie realizujemy zamówien. Do odwolania !.